Olanzapinin ratlarda prefrontal korteks ve hipotalamusta apoptozis üzerine etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Temel Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DİLEK GÜL
Danışman: Özgür Korhan Tunçel
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Olanzapin, şizofreni ve bipolar bozukluğun tedavisinde sık olarak kullanılan bir atipik antipsikotik ilaçtır. Bu ilaç sınıfının şizofrenide ilerleyen morfolojik beyin değişimiyle ilgili etki mekanizmaları ve etkilerindeki farklılıkların temeli tam olarak bilinmemektedir Bu yüzden olanzapinin beyinde hücre ölümü ve apoptozise etkisi araştırılması gereken bir konudur. Bu çalışma ile amacımız olanzapinin prefrontal korteks ve hipotalamusta apoptozis ve apoptozis ile ilşkili Bcl-2, Bax ve kaspaz-3 düzeylerine etkisini incelemektir. Gereç ve Yöntemler: Bu amaçla 40 erkek albino wistar rat kontrol (n=20) ve olanzapin (n=20) grubu olmak üzere iki gruba ayrıldı. 30 gün boyunca kontrol grubuna ilaçsız solüsyon, olanzapin grubuna 2mg/kg dozunda olanzapin solüsyonu intraperitoneal yoldan verildi. Deneyin sonunda elde ettiğimiz rat beyin prefrontal korteks ve hipotalamus dokularında ELISA ile Bcl-2, Bax ve kaspaz-3 düzeyleri biyokimyasal olarak belirlendi. Histolojik stereolojik olarak doku volümleri ve TUNEL ile apoptotik indeks belirlendi ve veriler istatistiksel olarak karşılaştırıldı. Bulgular: Olanzapin verilen ratlarda kontrol grubuna göre prefrontal korteks volümünde değişiklik izlenmezken hipotalamus volümünde istatistiksel olarak anlamlı azalma tespit edildi. Olanzapin grubundaki ratlarda hipotalamus volümünde azalma ile birlikte apoptotik indekste artış tespit edildi. Bununla beraber hipotalamusta biyokimyasal parametreler Bcl-2, Bax ve kaspaz-3 düzeyleri arasında fark tespit edilmedi. Prefrontal kortekste ise olanzapin uygulamasının volüm değişikliğine ve apoptotik indekse herhangi bir etkisi olmamasına rağmen, Bcl-2 ve kaspaz-3 düzeyinde azalma tespit edildi. Tartışma ve Sonuçlar: Elde edilen sonuçlara göre olanzapinin hipotalamusa nörotoksik etkisi olabilir. Özellikle hipotalamus metabolik ve otonomik işlevler için çok önemli bir merkez olduğundan bu konuda yapılacak daha ileri araştırmalar tanı ve tedavi açısından klinisyenlere yol gösterici olacaktır.