Asarcık'ta (Samsun) arazi kullanımı ve sosyo-ekonomik yapıyla ilişkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Coğrafya Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SELİM AYDIN
Danışman: Muhammet Bahadır
Özet:2020 yılı itibariyle başlayan Covid-19 salgını ve son yıllarda kendini iyice hissettiren küresel iklim değişikliğinin ortaya çıkardığı salgın hastalıklar, doğal afetler ve gıda üretimindeki sıkıntılar kırsal alanın ve arazi kullanımının sürdürülebilir olmasının değerini daha da artırmıştır. Bu sebeple arazi kullanımı konusunda yapılan çalışmaların önemi de paralel bir şekilde artmaktadır. Bu çalışmada, Samsun'un Asarcık ilçesinde arazi kullanımı ve bu kullanımın sosyo-ekonomik yapıyla ilişkisi incelenmiştir. İlçede arazi kullanımı 30 yıllık dönemde ele alınmıştır. Çalışmada uzaktan algılama yöntemlerinin kontrollü sınıflandırma tekniğinden faydalanılmıştır. İlçenin arazi kullanımı tarım, orman, mera ve yerleşme olmak üzere 4 kullanım türü bakımından incelenmiştir. Çalışmanın amacı Asarcık ilçesinde arazi kullanımının değişimi, arazi bozulmasının nedenleri ve sürdürülebilir arazi kullanımının ortaya konulmasıdır. Ayrıca ilçedeki sosyo-ekonomik yapı ile arazi kullanımı arasındaki ilişki de ele alınmıştır. Çalışmada sahaya yönelik arazi çalışmaları yapılmış, örnekler alınmış, coğrafi bilgi sistemlerinden yararlanılarak harita çizimleri tamamlanmıştır. Elde edilen tüm veriler değerlendirilerek ilçenin arazi kullanımının zamansal değişimi ve sosyo-kültürel etkileri açıklanmıştır. Arazi kullanımının zamansal değişimini göstermek için 1990, 2000, 2010 ve 2020 yılları seçilmiştir. Son otuz yıllık değişim incelendiğinde tarım alanları %69'dan %34'e, mera alanları ise %2'den %1.7'lik orana düşmüş, orman alanları %28'den %58'e, yerleşim alanları ise %1'den %6'ya yükselmiştir. Bu durumun sebebinin tarım faaliyetinin zaman içerisinde terkedilmesi ve kırsal alanların dışarıya göç vermesi olduğu anlaşılmıştır. Ekonomisi büyük ölçüde tarım ve hayvancılığa bağlı olan Asarcık'ta çiftçilerin ekonomik sebeplerle üretimi terk ettikleri görülmüştür. İlçede gelişim ve istihdam için diğer önemli sektör inşaattır. Son on yılda ilçe merkezinin yerleşim alanı büyük oranda genişlemiştir. Asarcık, sahip olduğu fiziki coğrafya şartları gereğince tarım ve hayvancılık faaliyetleri için önemli bir potansiyele sahiptir. İlçenin sahip olduğu tarım ve hayvancılık potansiyelini kullanabilmesi için Tarım Master Planı yapılmalı ve uygulamaya konulmalıdır. Anahtar Sözcükler: Asarcık, arazi kullanımı, sosyo-ekonomik, CBS