Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Tarla Bitkileri Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2012
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NURDOĞAN TOPAL
Danışman: Hatice Bozoğlu
Özet:
Bitkisel kökenli besinler, protein, yağ, karbonhidrat, vitamin ve mineraller gibi bir takım kazanımlar sağlamasının yanı sıra, bazı hastalık ve sağlık sorunlarına karşı koruyucu etkide de bulunmaktadırlar. Tamamlayıcı tıpta bu tür bitkilerin kullanımları gün geçtikçe artmaktadır. Bakla bitkisi (Vicia faba L.) yaşlı toplumlarda sıkça görülen Parkinson hastalığının tedavisinde önemli bir yere sahip olan L-Dopa içeren nadir bitkilerdendir. Ülkemizin içinde yer aldığı coğrafyadan orjin almasına rağmen baklanın gerek ekim alanı gerekse tescilli çeşit sayısı azdır.Bu çalışma, özellikle kıyı bölgelerinde iyi adaptasyon gösteren bakla bitkisinin, tarımının geliştirilmesine katkı sağlamak amacıyla, yeni ancak besleme kalitesi yüksek, L-Dopa içeriğince zengin olan genotiplerin ve bunları yetiştirme yöntemlerinin belirlenmesi hedeflenmektedir. Çalışmada, Samsun şartlarında kışlık ve erken ilkbaharda ekim, iki doz azotlu gübreleme faktör olarak seçilmiş ve 26 genotip kullanılmıştır. Denemede bitkinin vejetatif dönemde yaprakları, generatif dönemlerde çiçek ve taze baklalarından örnekler alınarak L-Dopa içerikleri Yüksek Basınçlı Sıvı Kromotografi sistemi (HPLC) ile belirlenmiştir.Çalışma sonucunda genotip bakımından yaprakta yazlık olarak Filiz, Lara, B7, B8, B11, B21, B26 genotipler ümitvar görülürken kışlıklarda Lara hariç geri kalanı aynı gurupta yer almaktadır. Çiçekte yazlık ekim tercih edilmelidir. Kışlık ekimler tercih edilir ise Lara, B6, B17 ve B24 hariç diğer genotipler kullanılabilmekle birlikte B26 öne çıkmaktadır. Yazlıklarda ise B24 ile B19 en ümitvar hatlar olarak ortaya çıkmıştır.Halk arasında Parkinson için en yaygın kullanım formu olan meyvede dikkate alındığında ise kışlık ekimler önerilmekle birlikte B14 genotipi öne çıkmıştır ve B1 ve B19 genotipleri haricindeki genotipler ile aynı gurupta yer almıştır.Tezde edinilen veriler ışığında bitkinin farklı aksamları değişik dozlarda hastalandırılmış hayvanlara verilerek denemeler kurulması ve sonra insanlar üzerinde denenmesinin uygun olacağını düşünmekteyiz. Ayrıca bu metabolitler beslenmeyi engelleyici olarak da kabul edilmekte, az alındığında ilaç fazla alındığında ise bir takım sağlık problemleri yaratmaktadır. Bu nedenle multi disipliner bir alt yapı ile yapılacak çalışmalar ile tıbbi amaçlı kullanılıp kullanılamayacağı ortaya konmalıdır.