Alerjik rinit tanısı alan bireylerin ses özelliklerinin objektif ve subjektif yöntemlerle incelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Dil ve Konuşma Terapisi Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ASLI AYBÜKE ERENSOY

Danışman: Özlem Yaşar

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmada alerjik rinitli (AR) bireylerin ses özelliklerinin algısal, aerodinamik ve akustik yöntemler kullanılarak incelenmesi hedeflenmiştir. Araştırmamızda AR tanısı olan ve AR tanısı olmayan bireyler arasında karşılaştırmalı betimsel araştırma modeli kullanılmıştır. Araştırmanın bağımsız değişkeni AR'a bağlı ses bozukluğudur. Araştırmanın bağımlı değişkenleri ise rinitle yaşam kalitesi ölçeği (RYKÖ), ses yorgunluğu ölçeği (SYÖ), sesle ilgili yaşam kalitesi ölçeği (SİYKÖ), GRBAS skalası, maksimum fonasyon süresi (MFS), s/z oranı ve akustik parametrelerdir. Katılımcıların değerlendirme süreci Samsun Üniversitesi Samsun Eğitim ve Araştırma Hastanesinde yürütülmüştür. Araştırmanın istatistiksel analizinde SPSS 23 kullanılmıştır. Araştırmadaki gruplar arası farkı belirlemek amacıyla Kolmogorov Smirnov testi kullanılmıştır. Parametreler arası ilişkiye bakmak için ise Pearson ve Spearman kolerasyon katsayıları hesaplanmıştır. Yapılan analizler sonucunda AR tanısı olan bireylerin MFS ortalamaları sağlıklı bireylere göre daha düşük, s/z ortalamalarının da daha yüksek olduğu bulunmuştur. AR tanısı olan bireylerin F0 değeri ile sağlıklı bireyler arasında fark bulunamamıştır. Jitter ve shimmer değerleri ise anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur. AR tanısı olan bireylerin HNR değerleri sağlıklı bireylerden daha düşük bulunmuştur. AR tanısı olan bireylerin GRBAS ortalamalarında sağlıklı bireylerden yüksek bulunmuştur. SYÖ ve RYKÖ değerleri daha yüksek, SİYKÖ değerleri daha düşük bulunmuştur. Bu bulgular göz önüne alındığında araştırmanın sonucu A, bireylerin ses özelliklerini olumsuz yönde etkilemektedir.