Yerel bakla (Vicia faba L.) genotiplerinin taze ve kuru tane amaçlı kullanıma uygunluğunun belirlenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Tarla Bitkileri Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: KEVSER YILDIZ

Danışman: Hatice Bozoğlu

Özet:

Bu çalışma Samsun ekolojik şartlarında bakla bitkisinin, tarımının geliştirilmesine katkı sağlamak ve Samsun şartları için uygun genotipi ve kullanım şekilini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Deneme kışlık olarak 15 genotip 3 kontrol çeşit ile birlikte 3 tekrarlamalı tesadüf blokları deneme deseninde yürütülmüştür. Genotiplerin gözlem ve ölçümleri taze hasat döneminde ve kuru hasat döneminde ayrı ayrı alınmıştır. Çiçeklenme süresi ve bakla bağlama süresi belirlenen genotiplerin, taze hasat döneminde 2.33-6.33 kez hasadı yapılmıştır. Genotipler 125.67-127.0 günde % 50 çiçeklenmeye ve 166.33-169.0 günde bakla bağlama süresine ulaşmışlardır. Bakla bağlama süresi bakımından genotipler arasında istatistiki farklılık belirlenmiştir. Taze hasatta meyve ağırlığı 4.56 (G2)-12.16 (G17) g, meyve sayısı 3.33 (G16)-14.00 (Eresen-87) adet, meyve uzunluğu 8.21 (G3)-14.44 (G5) cm, potasyum % 2.71 (G6)-3.65 (G4), NIR ile belirlenen kuru madde oranı % 9.59 (G8)-12.39 (G6), bezelye kalibrasyon seti ile belirlenen ham protein oranı % 14.74 (G17)-23.26 (Seher) olarak tespit edilmiştir. Kuru tane amaçlı gözlemlerde; bitki boyu 42.00 (G16)-68.07 (Eresen-87) cm, bakla sayısı 5.09 (G16)-14.70 (G8) adet, dal sayısı 2.27 (G5)-3.87 (G14) adet, tane ağırlığı 1.38 (G14)-16.26 (G13)g, Ca % 0.14 (G13)-0.66 (G14), K % 2.93 (G16)-3.93 (G18), Mg % 0.09 (G13)-0.23 (G16), P % 0.41 (G15)-0.49 (G14), kül % 4.01 (G13)-6.66 (G16), ham lif % 12.53 (Lara)-21.23 (G14), nişasta % 12.58 (G2)-34.91 (G13), kimyasal yöntem ile belirlenen ham protein oranı % 19.85(G16)–26.81(G14) olmuştur. Kuru hasattan elde edilen kalite özelliklerinden istatistiki farklılık gösteren Ca, P, ham lif, kimyasal yöntem ile belirlenen ham protein oranları ve agronomik özelliklerden dal sayısı G14 genotipinde daha yüksek

bulunmuştur. Taze meyve özellikleri dikkate alındığında Seher ve Lara çeşirtleri ilk sırada yer almışlardır. G5, G13 ve G17 hatları ise bu çeşitlerle aynı puanı alıp dikkat

çeken hatlart olmuşlardır. Kuru tane amaçlı kullanımda da her üç tescilli çeşiti G9 ve G13 hatları gfeçmiş, G10 ve G17 hatlkarı aynı puanı almışlardır.