Evde bakım veren bireylerin bakım verme yükü ile ilişkili faktörlerin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Psikoloji Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KÜBRA NUR EZENCİ
Danışman: Elif Ünal
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Dünyada ve ülkemizde teknolojinin, tıbbın ilerlemesi ile beraber insanların refahı artmaya ve ömürleri uzamaya başlamıştır. Aynı doğrultuda da günlük yaşam aktivitelerini yerine getiremeyen ve bir başka bireye uzun süreli bakıma muhtaç; bedensel, zihinsel ve ruhsal engeli bulunan bireylerde de artış meydana gelmiştir. Sözkonusu engelli bireyler duygusal, sosyal, ekonomik, fiziksel sağlık, vb. alanlarda zorluklar yaşayabilmekte ve bu durum onlara bakım veren bireyleri de etkilemektedir. Engelli bireylerin tüm ihtiyaçlarının giderilmesi, sosyal kısıtlılık, kişisel ve çevresel sorumluluklar, işsizlik, vb. ekonomik, sosyal, psikolojik pek çok faktörler sonucunda bakım veren bireyler bakım verme yükü yaşayabilmekte ve iyilik halleri azalabilmektedir. Bakım verme yükü, bakım veren bireyler açısından farklılıklar gösterebilmekte ve yük kavramı öznel olarak yordanmaktadır. Bu çerçevede mevcut araştırmanın amacı da hangi faktörlerin evde bakım veren bireylerin bakım verme yükü ile ilişkili olduğunu incelemektir. Araştırmanın örneklemi olarak olasılığa dayanamayan örnekleme yöntemlerinden bulabildiğini örnekleme metodu seçilmiş ve örneklem 18 yaş üstü, çalışmaya gönüllü olarak katılan 250 bakım veren bireyden oluşmuştur. Veri toplama araçları olarak; Demografik Bilgi Formu, Bakım Verme Yükü Ölçeği, Bakıcı İyiliği Ölçeği, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği kullanılmış ve veriler SPSS-21 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular ele alındığında ise hanedeki kişi sayısı bakım verme yükünü negatif yönde; bakım vermeye ilişkin eğitim alma durumu ve bakım verme süresi ise bakım verme yükünü pozitif yönde anlamlı olarak yordamaktadır. Arkadaş desteği bakım verme yükünü negatif yönde; aileden ve arkadaştan alınan sosyal destek ise temel ihtiyaçlar boyutunu pozitif yönde anlamlı olarak yordamaktadır. Özel bir insan ve arkadaştan alınan sosyal destek bakıcı iyiliğinin yaşamsal faaliyetler boyutunu pozitif yönde anlamlı olarak yordamaktadır. Bakım verme yükü bakıcı iyiliğinin yaşamsal faaliyetler ve temel ihtiyaçlar boyutlarının ikisinin de puanını negatif yönde anlamlı olarak yordamaktadır. Demografik değişkenlere göre anlamlı farklılıklar ve değişkenlere ilişkin korelasyon analizinde de anlamlı ilişkiler olduğu tespit edilmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgular ilgili alanyazın göz önüne alınarak tartışılmıştır.