Sınıf öğretmenlerinin sosyal duygusal gelişim açısından değerler eğitimine ilişkin algıları
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Temel Eğitim Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MEHTAP BAYRAKCI
Danışman: Ceren Çevik Kansu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın amacı, değerlerin ediniminde sınıf öğretmenlerinin sosyalduygusal gelişim açısından oynadığı rolü, öğretmenlerin görüş ve gözlemlerine dayanarak incelemektir. Bu doğrultuda, öğretmenlerin değerler eğitimine ilişkin yaklaşımlarını sosyal-duygusal gelişim bağlamında derinlemesine analiz etmek hedeflenmiştir. Araştırmada, nitel araştırma yöntemi benimsenerek sınıf öğretmenleriyle yapılacak görüşmeler ve sınıf içi gözlemler yoluyla veriler toplanmış ve değerlendirilmiştir. Araştırmanın amaçlarına uygun olarak belirlenen ölçütler doğrultusunda toplam 30 öğretmenle bireysel görüşmeler yapılmıştır. Ayrıca, öğrenci davranışlarının doğal bağlamında gözlemlenebilmesi amacıyla 8 farklı sınıfta gözlem tekniği kullanılarak öğrenci gözlemleri gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veri toplamak amacıyla, araştırmacı tarafından geliştirilen ve toplam 15 sorudan oluşan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Buna ek olarak, sınıf içi uygulamaları doğrudan gözlemleyebilmek amacıyla, araştırmacı tarafından geliştirilen gözlem kayıt formu da veri toplama sürecinde kullanılmıştır. Araştırma kapsamında sınıf öğretmenleriyle birebir görüşmeler ve öğrenci gözlemleri yoluyla elde edilen nitel verilerin analizinde içerik analizi tekniği kullanılmıştır. Bu analiz sürecinde verilerin düzenlenmesi, kodlanması, temalandırılması ve modellenmesinde MAXQDA nitel analiz yazılımı kullanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre, sınıf öğretmenleri tarafından en fazla önemsenen değer 'saygı'dır. Değerlerin önemsenme nedeni, 'her şeyin temeli' olarak görülmesidir. Değer kazandırma sürecinde ise sınıf öğretmenleri en fazla rol oynama yöntemini kullandıklarını belirtmişlerdir. Değerin kazanıldığını gösteren en iyi işaret, o değerin davranışa dönüşmesi olmakla beraber ölçülmesinde ise en fazla gözlem kullanılmasıdır. Sosyal ve duygusal gelişime yönelik ise sınıf öğretmenleri sınıflarında en sık drama çalışması yaptıkları üzerinde durmuşlardır. Değer eğitimi, kişilerin sağlıklı ilişkiler kurmasını kolaylaştırmaktadır. Sınıf öğretmeni ifadelerinde sosyal medyanın değer eğitimini olumsuz yönde etkilediği görülmüştür. Ayrıca değer eğitimi, sosyal ve duygusal gelişim açısından da sağlıklı ilişkiler kurmaya yardımcı olmaktadır. Sınıf öğretmenlerinin çoğu değer eğitimi için özel bir plan yapmamaktadır ve okullardaki uygulamalar doğrudan öğretmenlere bağlıdır. Ailenin bu süreçteki önemi ise çocuğun gelişimindeki en kritik dönemde ailenin yanında olmasından kaynaklanabilir. Yeni programda değer eğitimine yeterince yer verildiğini belirten sınıf öğretmenleri, sosyal duygusal gelişim açısından değer eğitimine yönelik aile eğitimi yapılması ile aile desteğinin alınması şeklinde önerilerde bulunmuşlardır.