Noskapı̇nı̇n sıçanlarda maternal seperasyonla oluşturulan depresyon benzerı̇ davranışlara etkı̇sı̇
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUSTAFA SEÇKİN ŞAHİN
Danışman: Arzu Erdal
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:GİRİŞ VE AMAÇ: Depresyon hayat kalitesini düşüren ve intihar riskinde artışa neden olan bir hastalıktır. Erken hayat stresi beyin gelişimini etkileyerek depresyon riskini arttırmaktadır. Maternal seperasyon (MS) erken hayat stresi oluşturarak depresyon benzeri davranışlara neden olan bir hayvan modelidir. Çalışmadaki amaç noskapinin erken hayat stresine maruz bırakılmış sıçanlarda depresyon benzeri davranışlara etkisini incelemektir. GEREÇ VE YÖNTEM: 12 adet gebe Wistar Albino sıçan rastgele olarak 4 gruba ayrılmıştır; kontrol, MS, noskapin 5 mg/kg ve noskapin 10 mg/kg. Sıçanların doğum yaptıkları gün postnatal gün (PNG) 0 kabul edilmiştir. Kontrol grubu haricindeki yavrular PNG 1'den PNG 14'e kadar her gün 3 saat anne kafesinden farklı bir odada tutularak maternal seperasyon uygulanmıştır. PNG 21'de tüm yavrular sütten kesilmiş ve 14 gün boyunca tedavi gruplarına intraperitoneal olarak belirtilen dozlarda noskapin, kontrol grubu ve maternal seperasyon gruplarına ise çözücüsü uygulanmıştır. Son enjeksiyon gününün ertesinde farklı günlerde yavrulara lokomotor test, zorlu yüzdürme testi, pasif sakınma testi ve şeker tercih testi yapılmıştır. Ardından hayvan dokularının immünohistokimyasal incelemeleri yapılmıştır. BULGULAR: Lokomotor testte gruplar arasında istatiksel anlamlı bir fark bulunmamıştır. Zorlu yüzdürme testinde, MS grubunda hareketsizlik süresi kontrol grubuna göre anlamlı olarak yüksek bulunurken, 5 mg/kg noskapinin bu süreyi anlamlı olarak azalttığı ancak 10 mg/kg noskapinin anlamlı bir farklılık yaratmadığı belirlenmiştir. Pasif sakınma testinde karanlık alana geçme süresi MS grubunda kontrol grubuna göre anlamlı olarak kısalırken, noskapin 5 mg/kg grubunda anlamlı farklılık görülmediği ancak noskapin 10 mg/kg grubunda bu sürenin anlamlı olarak artarak kontrol değerlerine döndüğü tespit edilmiştir. Şeker tercih testinde MS grubunda şekerli su tüketimi kontrol grubuna göre anlamlı olarak azalmış, noskapinin her iki dozu ise anlamlı bir farklılık yaratmamıştır. Beyin Türevli Nörotrofik Faktör düzeyleri MS grubunda kontrol grubuna kıyasla azalmış noskapin tedavisi genel olarak bu düzeyleri artırmamıştır. Tümör nekrozis faktör düzeyleri ise MS grubunda kontrol grubuna göre artmış, tedavi gruplarında ise genel olarak bu artma engellenmiştir. TARTIŞMA VE SONUÇ: Bu sonuçlar, noskapinin depresyon benzeri davranışlar üzerinde etkili olduğunu göstermektedir. ANAHTAR SÖZCÜKLER: Noskapin, Depresyon, SK Kanalları, Maternal Seperasyon, TNF-a