Arazi değerlendirme çalışmalarında farklı yöntemlerin karşılaştırılması pilot alan dedeli mevki


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2012

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FATMA ESRA SARIOĞLU

Danışman: Orhan Dengiz

Özet:

Parametrik yaklaşımlar, her bir arazi karakteristiğinin sınırlayıcı faktörüne bağlı olarak değişen düzeylere göre arazi değerlendirme işlemidir. Bu çalışmanın amacı, iki farklı jeomofoloji ünite üzerinde (yamaç ve aluviyal araziler) oluşmuş farklı toprakların i) fiziksel, kimyasal, morfolojik ve verimlilik özelliklerinin belirlenmesi, sınıflandırılması ve haritalandırılması, ii) üç farklı parametrik model (arazi kalite indeksi, storie indeksi ve verimlilik indeksi) kullanılarak çalışma alanına ait arazilerin, kalite durumlarının belirlenmesi iii) çalışmada kullanılan modeller arasındaki farklılık ve benzerliklerin ortaya konulması iv) çalışma alanına ait mevcut toprak sorunlarının belirlenmesi ve çözüm önerilerinin getirilmesidir. Çalışma, Samsun ili Bafra ilçesine bağlı Dedeli ve Çetinkaya Köylerini ve yakın çevresini içine alan yaklaşık 1762.4 ha alanda yürütülmüştür. Çalışmada öncelikle CBS programı kullanılarak alana ait 1:25.000 ölçekli detaylı sayısal toprak haritası ve toprak veritabanı oluşturulmuştur. Belirlenen farklı özellikteki topraklar, Toprak Taksonomisine göre Entisol, Inceptisol ve Vertisol; FAO sınıflama sistemine göre ise Regosol, Fluvisol, Leptosol, Cambisol ve Vertisol olarak sınıflandırılmıştır. Toprak haritasından yararlanılarak çalışma alanına ait haritalama birimleri ve seçilen modeller için gerekli parametreler belirlenmiş ve CBS ortamında analiz edilerek, çalışma alanına ait her üç modele göre arazi kalite uygunluk haritaları oluşturulmuştur. Elde edilen sonuçlara göre; "düşük", "çok düşük" ve "tarım dışı" arazi kalite değerlerine sahip alanlar, PI'ine göre çalışma alanının % 8.9' unu oluştururken, SI ve AKI modellerine göre ise sırasıyla alanın % 58.6 ve % 57.6'sını oluşturmaktadır. Ayrıca, yöredeki yoğun tarımsal faaliyetler sonucu ortaya çıkan toprak sorunlar belirlenmiş ve bu sorunlara yönelik çözüm önerileri getirilmiştir.