Ek gıdaya geçiş döneminde annelerin uyku kalitesi ve yorgunluk düzeyleri

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Halk Sağlığı Hemşireliği Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: DİLEK ÇELİK EREN

Danışman: Ilknur Aydın Avci

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmanın amacı ek gıdaya geçiş döneminde annelerin uyku kalitesi ve yorgunluk düzeylerini incelemektir. Materyal ve Metot: Bu çalışma ilişki arayan tanımlayıcı araştırma ilkelerine uygun olarak, Samsun'da dört Aile Sağlığı Merkezi bölgesinde Haziran-Aralık 2015 tarihleri arasında, bebeğini altıncı ay aşısı için ASM'ye getiren, 377 anneyle yapılmıştır. Çalışmanın verileri, "Kişisel Bilgi Formu", "Pittsburg Uyku Kalitesi Indeksi" ve "Piper Yorgunluk Ölçeği" kullanılarak toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde; yüzdelik, ortalama, t testi, Anova, Kruskal Wallis, Man Whitney U ve Korelasyon analizleri kullanılmıştır. Çalışmanın yapılabilmesi için gerekli kurum izinleri alındıktan sonra, annelerin sözlü onamları alınmıştır. Bulgular: Araştırmada annelerin yaş ortalaması 28,1±5,2 yıl, evlenme yaşları ortalaması 22,1±3,2 yıl, ilk anne olma yaşları ortalaması ise 23,9±3,6yıl olduğu, %44,8'inin lise mezunu, %25,2'inin çalıştığı, %78,8'sinin çekirdek ailede yaşadığı bulunmuştur. Annelerin %69,6'sının altıncı aydan önce ek gıdaya başladıkları ve ek gıdaya başlayanların %31,5'inin ek gıdaya bebek maması ile başladıkları saptanmıştır. Annelerin %65,3'ünün ek gıdaya geçiş döneminde uyku sorunu yaşadığı; %66,6'sının yorgunluk yaşadığı belirlenmiştir. Çalışma kapsamındaki anneleri toplam Pittsburg Uyku Kalitesi İndeksi puan ortalamaları ile Piper Yorgunluk Ölçeği toplam puan ortalamaları arasında pozitif yönde zayıf ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p<0,05). Sonuç: Ek gıdaya geçiş döneminde annelerin ek gıdaya geçiş zamanı, verilecek besine karar verme ve besleme yöntemi konularıyla ilgili sorun yaşadıkları, bu durumun annelerin uykusuzluk ve yorgunluk yaşamalarına neden olduğu saptanmıştır. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda annelerin uyku kalitesi ve yorgunluk düzeylerinin iyileştirilmesine yönelik eğitim programlarının geliştirilmesi önerilebilir. Anahtar Kelimeler: Ek gıda; ek gıdaya geçiş; uyku kalitesi; yorgunluk düzeyi.