İlk ve ortaöğretim düzeyi ithal ve yerel Almanca ders kitaplarının kültürlerarasılık bağlamında incelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Yabancı Diller Eğitimi Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ZERRİN ŞANLI

Danışman: Nevzat Bakır

Özet:

Bu çalışmanın amacı ilköğretim düzeyinde Hallo Anna 3 ithal Almanca ders kitabı ve Hallo, Kinder! yerel Almanca ders kitabı, ortaöğretim düzeyinde ise Studio 21 ithal Almanca ders kitabı ve Wie Bitte? yerel Almanca ders kitaplarının kültürlerarasılık bağlamında incelenmesidir. Çalışmada sadece ortaokul düzeyi ithal ve yerel almanca ders kitabı incelemesi değil ilköğretim düzeyi ithal ve yerel almanca ders kitabı incelemesi de yapılmıştır. Bu durum hedef dilin öğreniminin daha küçük yaşlarda başlaması gerektiği ve birçok özel okulda ikinci yabancı dil öğrenimine ilköğretim düzeyinde başlandığı için ilköğretim düzeyi ders kitaplarının da aynı özenle ve dikkatle incelenmesi konusunda önemlidir. Bu çerçevede Hallo Anna 3, Hallo, Kinder! Studio 21, Wie Bitte? Almanca ders kitaplarında yer alan kültürel öğeler incelenmiştir. Bu incelemeler doğrultusunda ithal ders kitaplarında yer alan kültürel öğeler ile yerel ders kitaplarında yer alan kültürel öğelerin aktarımında ne gibi farklılıklar veya benzerlikler olduğu açıklanmıştır. Yabancı dil öğretiminde kültürün önemi ve dil-kültür ilişkisine değinilmiştir. Diller için Avrupa Ortak Öneriler Çerçevesinde yer alan kültürel unsurlar tablo halinde verilmiş ve açıklanmıştır. Çalışmanın devamında kültürlerarasılık kavramı açıklanmıştır. Yabancı dil öğretiminde okuma, yazma, dinleme ve konuşma becerileri kadar önemli bir yere sahip olan kültürlerarası yeterlilik ve bu kültürlerarası yeterliliğin kazanılmasıyla birlikte hedef dilin öğreniminde ne tür olumlu yansımalar olacağı açıklanmıştır. Bir milleti diğer milletlerden ayıran en önemli unsur kültürdür. Bu kültürel öğeler maddi ve manevi kültür öğeleri olarak ikiye ayrılmaktadır. Bunlar ait olduğu milletin özünü yansıtır. Bu açıdan yabancı dil öğretiminde hedef dilin ülkesindeki insanları ve onların yaşayış biçimini anlamak çok önemlidir. Kendi ülkesi ile hedef dilin ülkesi arasında ne gibi farklılık ve benzerlikler olduğunun kavranmasında son derece önemli olan kültürel öğelerin yabancı dil öğretimindeki yeri ve tanımı verilmiştir. Bu farklılık ve benzerliklere dikkat çekerken her kültürün kendine özgü olduğunu ve saygı çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiği altı çizilmesi gereken noktalardan biridir. Dick Meijer' in ders kitaplarının seçiminde ve değerlendirilmesinde sosyo-kültürel içeriğin sunumu ve iletilmesi açısından geliştirdiği "Meijer und Jenkins Kriterienkatalog" kriterleri ders kitaplarındaki ülkebilgisi içeriğine eleştirel bir bakış atıyor. Ele alınan ilköğretim ve ortaöğretim düzeyi ithal ve yerel Almanca ders kitapları burada açıklanan "Meijer und Jenkins Kriterienkatalog" kriterleri temel alınarak incelenmiştir. Çalışma ilköğretim ve ortaöğretim düzeyi ithal ve yerel Almanca ders kitaplarının tanıtımı yapılarak sürdürülmüş ve açıklanan kültürel öğeler ve kültürlerarasılık kavramlarının kitap içerisindeki kullanımı incelenmiş ve değerlendirilmiştir Anahtar Sözcükler: İthal Almanca ders kitapları, Yerel Almanca ders kitapları, Kültür öğeleri, Kültürlerarasılık, Kültürlerarası yeterlilik