Capsicum baccatum türüne ait biber genotiplerinin morfolojik karakterizasyonu
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ASLI KANAL
Danışman: Ahmet Balkaya
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Genetik kaynakların karakterizasyonu, bitki ıslahının ilk aĢamasını oluĢturmaktadır. Tez çalıĢması ile Dünya‟nın farklı lokasyonlarından toplanmıĢ olan Capsicum baccatum türüne ait 67 biber genotipinin UPOV (Uluslararası Yeni Bitki ÇeĢitlerini Koruma Birliği) bitki özellik belgesi kriterlerine göre morfolojik özelliklerinin tanımlanması ve bitkisel özellikler yönünden C. baccatum türüne ait biber popülasyonunda var olan mevcut varyasyon düzeyinin belirlenmesi amaçlanmıĢtır. Ayrıca dijital görüntüleme sistemlerinden yararlanarak C. baccatum türüne ait biber genotiplerinin fenotipik kök yapılarının incelenmesi ve köklenme mimarilerini oluĢturan temel unsurların karĢılaĢtırılması hedeflenmiĢtir. AraĢtırma sonucunda, C. baccatum türüne ait biber genetik kaynaklarının morfolojik tanımlama kriterleri yönünden fenotipik çeĢitliliğin oldukça yüksek olduğu tespit edilmiĢtir. Temel bileĢen analizi sonucunda eigen değeri 1‟den fazla olan 10 adet bağımsız eksen elde edilmiĢtir. C. baccatum türüne ait biber popülasyonunda morfolojik varyasyon değerinin %75.75 olduğu belirlenmiĢtir. Bu sonuç, C. baccatum türüne ait biber genotipleri arasında yüksek oranda varyasyon bulunduğunu göstermektedir. Ayrıca, küme analizi sonucunda C. baccatum genotiplerinin akrabalık iliĢkilerinin tespit edildiği bir dendogram elde edilmiĢtir. Tezin son aĢamasında, C. baccatum türüne ait biber genotiplerinin kök yapıları ve köklenme düzeyleri de saptanmıĢtır. WinRhizo programı ile yapılan kök analizi sonucunda, biber genotiplerinin fenotipik kök özellikleri arasında çeĢitliğin oldukça yüksek olduğu belirlenmiĢtir. ÇalıĢmada, toplam kök uzunluğunun 325.76 cm (CB-22) ile 1959.15 cm (CB-46), kök çapının 2.64 mm (CB-72) ile 5.80 mm (CB-86), ve kök hacmi değerlerinin ise 13.50 cm3 (CB-52) ile 151.65 cm3 (CB-36) arasında değiĢim gösterdikleri tespit edilmiĢtir. Bu çalıĢma sonrasında, incelenen genetik materyalin çeĢit ıslah programında değerlendirilmesine yönelik olarak seleksiyon ıslahına devam edilmesi planlanmaktadır.