Domates anacı tohumlarında bazı kaliteyi iyileştirici uygulamaların çimlenme ve çıkış kapasitesi üzerine etkileri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÜZEYİR YİĞİT
Danışman: Ahmet Balkaya
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Son yıllarda fide üretim tesislerinde, ticari aşılı domates fidesi üretiminde kullanılan anaç tohumlarında, çimlenme oranının düşük olması ve homojen fide çıkışının sağlanamaması gibi bazı zorluklarla karşılaşılmaktadır. Bu çalışmanın amacı, domates anaç tohumlarında yaşanan bu sorunların çözümüne yönelik olarak farklı kimyasal uygulamalar ile çimlenmenin teşvik edilmesi ve homojen bir çimlenme ve çıkış performansının sağlanmasıdır. Çalışmada, domates anaç çeşidi olarak S. lycopersicum x S. pimpinellifolium türler arası melezi Yavuz F1 ve S. lycopersicum x S. hirsutum melezi AS4XLH F1 çeşitleri kullanılmıştır. Domates anaç tohumlarında ekim öncesinde GA3 (250, 500, 750 ve 1000 ppm), KNO3 (%0.5, %1.0, %3.0 ve %5.0), SNP (100, 200 ve 300 µM) ve PEG (%27.3, %30.2 ve %34.2) kalite iyileştirme uygulamaları yapılmıştır. Çalışmada kullanılan kimyasal uygulamalar ve dozlarının domates anaçlarında tohum çimlenme oranı üzerine etkileri istatistiksel olarak önemli düzeylerde farklılık göstermiştir. Çimlenme oranı bakımından en iyi sonuçlar, her iki çeşitte de %0.5 ve %1.0'lik KNO3 uygulamalarında belirlenmiştir. Her iki anaç tohumunda da %27,3'lük PEG 6000 uygulaması en düşük %50 çimlenme süresini sağlamış ve sırasıyla 5.0 gün ve 4.8 gün olarak belirlenmiştir. Ayrıca, %27,3'lük PEG 6000 uygulaması aynı zamanda anaç tohumlarının her ikisinde de kontrol uygulamasına göre çimlenme hızını da artırmıştır. En yüksek çimlenme hızı, %77.0 ile Yavuz F1 anaç tohumlarındaki 250 ppm ve 500 ppm'lik GA3 uygulamasından elde edilmiştir. %50 çıkış süresi yönünden tüm uygulamaların her iki anaç tohumunda da olumlu yönde etkisi olmaz iken AS4XLH F1 tohumlarında 250 ppm GA3 uygulaması %70.75'lik oranla en yüksek çıkış hızını sağlamıştır. Çıkış oranı yönünden ise AS4XLH F1 tohumları için bir çok uygulama kontrol uygulamasının üzerinde çıkış oranı sağlarken en yüksek çıkış oranı ise %86.0 ile 100 µM'lük SNP uygulamasından elde edilmiştir. En etkili kimyasal ve dozlarının tam ve kesin olarak saptanması amacıyla; önümüzdeki dönem farklı domates anaçlarında belirtilen kimyasalların öne çıkan dozlarının denenmesi planlanmaktadır. Anahtar Kelimeler: Domates anacı, Tohum kalitesi, Çimlenme, Çıkış, Kimyasal, Doz