Anadolu mandalarında bazı sağım özellikleri ile süt verimi arasındaki ilişkiler: Samsun ili Bafra ilçesi örneği

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Zootekni Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SİNAN YURDALAN

Danışman: Savaş Atasever

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, Samsun ili Bafra ilçesindeki manda işletmelerindeki bazı sağım özellikleri ile süt verimi arasındaki ilişkilerin tespit edilmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Bafra ilçesi Damızlık Manda Yetiştiricileri Birliği (DMYB)'ne kayıtlı 37 işletme, Şubat 2020 döneminde mevcut sağım uygulamaları ve işletme özellikleri bakımından yüz yüze anket yöntemiyle değerlendirilmiştir. İşletmelerin belirlenmesinde Basit Tesadüfi Örnekleme Yöntemi kullanılırken, süt verim özelliği olarak ele alınan günlük ortalama süt verimi (GOSV) verileri işletme kayıtlarından sağlanmıştır. İşletmelerin sağım özellikleri olarak sağım şekli, günde sağım sayısı, sağmal inek sayısı, personel sayısı, sağım öncesi ve sağım sonrası meme temizliği, sağım sonrası yemleme, sağım süresi, sağımcının yaşı, deneyimi, işletme sahibinin eğitim düzeyi, sağımhane temizliği üzerinde durulmuştur. GOSV üzerine etkili olması muhtemel faktörler alt gruplar halinde test edilmiştir. İkili grupların istatistiksel değerlendirilmesinde t-testi kullanılırken, faktörlerin üç veya daha fazla grup halinde değerlendirilmesinde ise tek yönlü varyans analizinden yararlanılmıştır. İstatistiksel değerlendirmelerde SPPS.17 for Windows paket programı kullanılırken sağım süresinin, sağımcının yaşının, manda yetiştiriciliği üzerine olan deneyiminin ve işletmecinin eğitim durumunun GOSV'ni etkilediği (P˂0.05) belirlenmiştir. İşletmelerdeki sağım şekli ile günde sağım sayısının, işletmede bulunan sağmal inek sayısının, çalışan personel sayısının, sağım öncesi ve sağım sonrası yapılan meme temizliğinin, sağım sonrası yapılan yemleme işleminin ve sağımhane temizliğinin ise GOSV'ne istatistiksel olarak etkisinin bulunmadığı tespit edilmiştir. Çalışmaya dahil edilen Anadolu mandası yetiştiriciliği işletmelerinin sağıma ilişkin etmenlerin dikkate alınmasını ve işletmeler için uygun sağım programları oluşturulmasını, üretilen toplam süt miktarının artırılmasına yönelik başlıca uygulamalar olarak önermek olasıdır.