Orta karadeniz koşullarında cbs tabanlı heyelan duyarlılık modeli oluşturulması ve model geçerliliğinde nokta koordinat değişimlerinin izlenmesi ve analizi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FİKRET SAYGIN
Danışman: Orhan Dengiz
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Samsun İlinin İlkadım İlçe sınırları içerisindeki toplam 1522.8 ha'lık alan içerisinde gerçekleştirilen bu çalışmada, 10 adet toprak serisi tanımlanmış ve toprak taksonomisine göre entisol, inceptisol ve vertisol ordosu içerisinde sınıflandırılmıştır. Her bir toprak serisinden horizon esasına göre alınan toprak örneklerinde fiziksel kimyasal, mineralojik ve morfolojik analizler yapılmıştır. XRD analiz sonucuna göre, topraklarının neredeyse tamamında montmorillonit killerinin hakim olduğu belirlenmiştir. Eğim, arazi kullanımı/arazi örtüsü, derinlik, jeoloji, bünye, geçirgenlik, aktivite, erodobilite olmak üzere 8 farklı indikatör belirlenmiş ve bunlarla ilişkili haritalar Coğrafi Bilgi Sistemleri kullanarak üretilmiştir. İndikatörlerin heyelan riski oluşturması açısından etkileri Analitik Hiyerarşik Süreç (AHS) modeli kullanılarak ağırlıklandırılmış ve her bir indikatöre ait alt sınıf değerleri ile birlikte doğrusal kombinasyon tekniği ile çalışma alanının heyelan duyarlılık haritası üretilmiştir. Oluşturulan heyelan duyarlılık haritası çok düşük, düşük, orta, yüksek olmak üzere 4 farklı duyarlılık sınıfına sahiptir. Modele göre, alanın % 10.0 yüksek risk sınıfında yer alırken % 30.3 ise düşük ve çok düşük risk sınıfında yer almaktadır. Çalışma alanın yarıdan fazlası ise orta risk sınıfına girmektedir. Ayrıca, modelin doğrulama işleminin yapılması amacıyla çalışma alan içerisinde 1 sabit, 14 kontrol noktası olmak üzere 15 noktalı olarak oluşturulan kontrol ağı ile iki yıl boyunca periyodik olarak ölçüm yapılmış ve hareketlilik gözlemlenmiştir. Bu amaçla, 6 farklı periyotta yapılan ölçümden elde edilen koordinatlar karşılaştırılmış ve analiz sonucunda koordinat fark değerleri ile model verilerinin birbirleriyle paralellik gösterdiği belirlenmiştir.