Müzik öğretmenlerinin teknolojik pedagojik alan bilgilerine yönelik öz yeterliklerinin incelenmesi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Güzel Sanatlar Eğitimi Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BÜŞRA BODUR

Danışman: Bahar Güdek

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırma, müzik öğretmenlerinin Teknolojik Pedagojik Alan Bilgilerine (TPAB) yönelik öz yeterlik düzeylerini belirlemeyi ve bu düzeylerin demografik değişkenlerle ilişkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın kuramsal temeli, Shulman (1986) tarafından geliştirilen pedagojik alan bilgisi kuramı ile Mishra ve Koehler'in (2006, 2009) TPAB modeli üzerine kuruludur. Araştırma kapsamında, Bauer (2012) tarafından geliştirilen Müzikal Teknolojik Pedagojik Alan Bilgisi Ölçeği (MTPABÖ), Türkçeye uyarlanarak müzik öğretmenlerine uygulanmıştır. Araştırmanın örneklemini, Türkiye'nin yedi coğrafi bölgesinde devlet ve özel okullarda görev yapan okul öncesi (anasınıfı), ortaokul ve lise düzeyinde çalışan 113'ü kadın, 101'i erkek olmak üzere toplam 214 müzik öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmada, genel tarama modellerinden tekil tarama ve ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmada, verilerin normal dağılıma uygunluğu, çarpıklık ve basıklık (skewness-kurtosis) değerleriyle değerlendirilmiştir. Ölçeğin geçerlilik ve güvenirlik analizlerinde sırasıyla Açıklayıcı Faktör Analizi (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmış; analizler SPSS 25 ve AMOS 24 programları aracılığıyla gerçekleştirilmiştir. Güvenirlik için Cronbach Alpha ve McDonald's Omega katsayıları hesaplanmıştır. Demografik değişkenlerle öz yeterlik düzeyleri arasındaki farkların belirlenmesinde bağımsız örneklemler t-testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Ölçeğin alt boyutları ile TPAB düzeyleri arasındaki ilişkiler ise Pearson korelasyon analizi ile değerlendirilmiştir. Sonuç olarak, müzik öğretmenlerinin MTPAB öz yeterliklerinin orta düzeyde olduğu belirlenmiştir. Özellikle teknolojiyi öğrenme ve derslerde etkin kullanma konularında bölgesel ve deneyimsel değişkenlere göre bazı farklılıklar saptanmıştır. Müzik öğretmenlerinin MTPAB yeterlik düzeylerinin cinsiyet, yaş, mesleki kıdem ve görev yapılan okul türü değişkenlerine göre anlamlı farklılıklar gösterdiği saptanmıştır. Ayrıca, öğretmenlerin teknolojik bilgi edinme süreçlerinin informal öğrenme yolları ile şekillendiği tespit edilmiştir.