Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Tarım Makinaları Ve Teknolojileri Mühendisliği Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FERHAT GÜL
Danışman: Hüseyin Duran
Özet:
Nüfusun her yıl arttığı dünyada temel gıda maddelerine olan ihtiyaçlarda
artmaktadır. Temel besin maddelerinden olan patates bitkisinin uzun süreli
depolanması kullanım süresi açısından önem arz etmektedir. Patates
depolanmasında temel kriter ise patateslerin zedelenmemiş olmalarının
sağlanmasıdır. Hasat esnasında patates yumrularında oluşabilecek
zedelenmelerin oranını belirlemek verim ve depolama süresi için önem arz
etmektedir. Bu çalışma patates yumrularında hasat esnasında oluşan mekanik
zedelenmeleri belirlemek amacıyla yapılmıştır. Çalışmada Hermes (Ç1), Jelly
(Ç2), Madeleine (Ç3) olmak üzere üç farklı patates çeşidi ile 2 Km/h (H1) ve 3
Km/h (H2) olmak üzere iki farklı hasat hızı kullanılarak yumrularda oluşan
mekanik zedelenme oranları araştırılmıştır. Çalışmada ayrıca patataes
yumrularında Geometrik ortalama çap (GOÇ), Dane hacmi (DH), Dane yüzey alanı
(DYA), Küresellik (KR) değerleri incelenmiştir. Mekanik zedelenme (MZ) oranı
Ç1 ve Ç2 çeşitlerinde % 6.16 ile en yüksek olurken Ç3 çeşidinde % 4.86 ile en
az olmuştur. Traktör ilerleme hızları incelendiğinde H1 hızında MZ oranı %
5.44 iken H2 hızında % 6.01 olarak gerçekleşmiştir. Sonuç olarak Ç3 çeşidinin
daha büyük GOÇ, DH ve DYA değerlerine sahip olmasına rağmen daha az oranda MZ
oranı nedeniyle mekanik zedelenmeye dayanıklı olduğu söylenebilir. Denemedeki
hız değerleri incelendiğinde daha düşük olan H1 ilerleme hızında mekanik
zedelenme oranlarının H2 değerine göre az olması nedeniyle hasatta tercih edilebilir
hasat hızı olduğu sonucuna varılmıştır.