Patates hasadında yumrularda zedelenmenin belirlenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Tarım Makinaları Ve Teknolojileri Mühendisliği Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FERHAT GÜL

Danışman: Hüseyin Duran

Özet:

Nüfusun her yıl arttığı dünyada temel gıda maddelerine olan ihtiyaçlarda artmaktadır. Temel besin maddelerinden olan patates bitkisinin uzun süreli depolanması kullanım süresi açısından önem arz etmektedir. Patates depolanmasında temel kriter ise patateslerin zedelenmemiş olmalarının sağlanmasıdır. Hasat esnasında patates yumrularında oluşabilecek zedelenmelerin oranını belirlemek verim ve depolama süresi için önem arz etmektedir. Bu çalışma patates yumrularında hasat esnasında oluşan mekanik zedelenmeleri belirlemek amacıyla yapılmıştır. Çalışmada Hermes (Ç1), Jelly (Ç2), Madeleine (Ç3) olmak üzere üç farklı patates çeşidi ile 2 Km/h (H1) ve 3 Km/h (H2) olmak üzere iki farklı hasat hızı kullanılarak yumrularda oluşan mekanik zedelenme oranları araştırılmıştır. Çalışmada ayrıca patataes yumrularında Geometrik ortalama çap (GOÇ), Dane hacmi (DH), Dane yüzey alanı (DYA), Küresellik (KR) değerleri incelenmiştir. Mekanik zedelenme (MZ) oranı Ç1 ve Ç2 çeşitlerinde % 6.16 ile en yüksek olurken Ç3 çeşidinde % 4.86 ile en az olmuştur. Traktör ilerleme hızları incelendiğinde H1 hızında MZ oranı % 5.44 iken H2 hızında % 6.01 olarak gerçekleşmiştir. Sonuç olarak Ç3 çeşidinin daha büyük GOÇ, DH ve DYA değerlerine sahip olmasına rağmen daha az oranda MZ oranı nedeniyle mekanik zedelenmeye dayanıklı olduğu söylenebilir. Denemedeki hız değerleri incelendiğinde daha düşük olan H1 ilerleme hızında mekanik zedelenme oranlarının H2 değerine göre az olması nedeniyle hasatta tercih edilebilir hasat hızı olduğu sonucuna varılmıştır.