Vermikompost ve hümik asit uygulamalarının toprağın biyolojik özellikleri ve buğday verimine etkisi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MERVE AKÇA

Danışman: Rıdvan Kızılkaya

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın amacı; vermikompost ile beraber topraklara ilave edilen hümik asitin buğday bitkisinin verim ve bazı verim unsurları ile toprakların bazı kimyasal biyolojik özellikleri üzerine olan etkilerinin belirlenmesidir. Bu amaçla, Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Bölümü araştırma serasında, tesadüf parselleri deneme desenine göre 3 tekerrürlü olarak 162 gün süren bir sera denemesi kurulmuştur. Denemede vermikompostun %0, %1, %2 ve %4'lük dozları ile hümik asitin 0, 1.5 L/da, 3 L/da, 4.5 L/da ve 6 L/da'lik dozları ile denemede test bitkisi olarak Pandas çeşidi yazlık buğday bitkisi kullanılmıştır. 162 gün sonunda hasat edilen buğday bitkisinin verim ve bazı verim unsurları ile toprakların bazı kimyasal ve biyolojik özellikleri saptanmıştır. Artan vermikompost dozlarına bağlı olarak kontrole göre, buğday bitkisinin verim ve bazı verim unsurları (buğday boyu, başak boyu, bindane ağırlığı) ile toprağın elektriksek iletkenliği, organik madde ile toplam azot ve alınabilir fosfor içeriği ile mikrobiyal biyomas karbon ve toprakların karbondioksit üretimlerinin (toprak solunumu) önemli artışlar gösterdiği saptanmıştır. Buna karşın topraklara vemikompostlar ile beraber artan seviyelerde yapılan hümik asit uygulamasının buğday verimi ve toprak özelliklerinde meydana getirdiği etkilenmelerin çok stabil olmadığı saptanmıştır. Deneme sonunda en iyi uygulamanın; buğday bitkisinin verim ve verim unsurları ile toprak özelliklerini iyileştirmeye olan katkıları açısından vermikompostun en yüksek (%4) seviyesi ile beraber uygulanan 1.5 L/da seviyesinde hümik asit uygulamasından elde edildiği saptanmıştır.