Ceza hukuku bağlamında hukuk ahlak ilişkisi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Kamu Hukuku Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AHMET AKYOL

Danışman: Ayhan Ak

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

İnsanlar yaşamlarını sürdürebilmek için zorunlu olarak bir arada yaşamaktadır. Bu zorunluluk bir takım kuralları ve bu kurallara uyma mecburiyetini beraberinde getirmektedir. Toplumsal yaşamın sürdürülebilmesi için toplum içerisinde barış ve huzurun hüküm sürmesi gerekmektedir. Bunun sağlanabilmesi toplumsal düzen kurallarıyla mümkün olmaktadır. Uzun yıllar ahlak, örf adet ve din kuralları bu işlevi yerine getirmiş, ancak gelişen karmaşık toplumsal yapı içerisinde modern hukuk kuralları zorunlu olarak ortaya çıkmıştır. Toplumsal düzenin korunması konusunda ise karşımıza ceza hukuku dalı çıkmaktadır. Bu bağlamda çalışma konusunu ceza hukuku bağlamında hukuk ahlak ilişkisi oluşturmaktadır. Bu konunun seçilmesi toplumsal düzenin sağlanmasında ceza hukuku ve ahlak ilkelerinin etkinliğinin ortaya konulması açısından önem arz etmektedir. Zira toplum içerisinde hangi eylemin suç oluşturduğu ve ilgili eyleme uygulanacak yaptırım bu hukuk dalının konusudur. Ahlak ilkelerinin de gerek yasa yapımı ve suç oluşumuna etkisi, gerekse hakîmin yorumuna bırakılan durumlarda ve ceza uygulamalarında etkin olduğu düşünülmektedir. Çalışmada amaç ahlak kurallarının insan yaşamındaki yeri ve önemine dikkat çekmek ve toplumsal düzenin sağlanmasındaki etkinliğini ortaya koymaktır. Çalışma nitel bir araştırma yöntemi ve literatür taramasıyla gerçekleştirilmekte, bulgular eşliğinde konu tartışılmaktadır. Tartışma sonrasında ceza hukuku ve ahlakın kaynak, suç oluşumu, cezaların belirlenmesi ve infaz edilme yönünden etkileşim içerisinde olduğu söylenebilir. Ceza hukukunun ilkeleri gereği ahlaka doğrudan kaynak olarak görülmese de bu durumun iki disiplin arasında ilişkisi yoktur şeklinde okunması doğru görülmemektedir. Zira ilkesel açıdan, hakîme tanınan yorum yetkisinde hakîmden adil, objektif bir karar vermesi beklenmektedir. Bu aşamada ahlak ilkelerinin işlevselliğinin söz konusu olduğu, yine ceza hukukunun modernleşme aşamasında, cezaların daha insani olması ve insan onurunun öncelemesi gibi konular ile ahlak ilkelerinin suç oluşmamasına etkisi nedeniyle dolaylı da olsa etkin olduğu söylenebilir. Bu nedenle ahlak ilkeleri toplumsal yaşam için vazgeçilmez kurallar olarak görülmekte olup çalışmanın bu durumun farkındalığına katkı sunacağı ve literatüre yenilik kazandıracağı kanısındayız.