Kadın basketbolcuların antrenman ve müsabaka yük takiplerinin değerlendirilmesi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Beden Eğitimi Ve Spor Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ADEM ÇEVİK

Danışman: Özgür Bostancı

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada kadın basketbolcuların 21 haftalık sezon öncesi-içi antrenman ve müsabaka döneminde sporcuların maruz kaldıkları yüklerin bazı subjektif (içsel) yöntemler aracılığıyla belirlenmesi ve takip edilmesi amaçlandı. Araştırmaya antrenman yaşı:15,64±3,7 yıl olan 11 (yaş:26±3,87 yıl, boy:179,18±9,89 cm, VKİ:22,1±1,69 kg/m²) profesyonel kadın basketbolcu katıldı. Katılımcıların içsel yüklerini belirlemek amacıyla algılanan zorluk derecesi (AZD) ölçeği kullanılarak haftalık yükleri hesaplandı. Haftalık yük sonuçları ile akut-kronik iş yükü oranı (AKİYO) belirlendi. AKİYO hesaplaması; akut iş yükünün kronik iş yüküne (dört haftalık ortalama) bölünmesiyle hesaplandı. Elde edilen AZD verileri ile antrenman monotonluğu; 1 haftalık antrenmanın, günlük antrenman yükü ortalamasının, günlük antrenman yükü standart sapmasına bölünmesiyle hesaplanırken antrenmanın zorluğu ise haftalık yük ile antrenman monotonluğunun çarpımıyla elde edildi. Antrenman ve müsabakalar sırasında ise kalp atım hızı (KAH) verileri Bluetooth® Polar H10 marka KAH sensör bandı kullanılarak tespit edildi. Antrenman yükleri geçerliliği ve güvenirliği olan TRIMP (training impulse) Edward's yöntemi ile hesaplandı. Sporcuların zindelik durumlarını belirlemek için haftanın ilk antrenmanı ile son antrenmanı öncesi zindelik durum anketi uygulaması yapıldı.Araştırma sonucunda elde edilen bulgulara göre; sporcuların müsabakalardaki TRIMP değeri ile AZD arasında yüksek ilişkinin olduğu (ρ =0,611), (ρ=0,865); sezon öncesi ve içinde ki maçlarda KAH'larında geçirilen sürelerde 2. bölgede bir artışın (%19,6) 5. bölge de ise düşüşün (%-22,3), kazanılan ve kaybedilen maçlar arasında ki karşılaştırmada TRIMP değerinin kaybedilen maçlarda daha fazla olduğu tespit edildi. Sonuç olarak AZD ile TRIMP arasındaki yüksek ilişkinin sporcuların içsel yükünü hesaplamada etkili yöntemler olduğunu göstermektedir. Bu nedenle antrenör ve spor bilimcilere sporcuların antrenman yükünü belirleme ve takip etme konusunda bu yöntemlerin kullanılması önerilmektedir.