Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Halk Sağlığı Hemşireliği Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2010
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BAHAR KEFELİ
Danışman: Birsen Altay
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Lise döneminde kazanılan olumlu sağlık davranışşarı yetişkin dönemde sağlıklı yaşam biçimi haline dönüşür. Bu nedenle lise döneminde geliştirilen sağlık davranışları toplum sağlığını da olumlu yönde etkilemektedir. Bu araştırma, Samsun il merkezindeki lise öğrencilerinin sağlıklı yaşam biçimi davranışlarını değerlendirmek ve etkileyen faktörlerle ilişkisini incelemek amacıyla yapılmıştır.
Kesitsel özellikte olan bu araştırmanın verileri 20.11.2009-20.12.2009 tarihleri arasında toplanmıştır. Araştırmanın evrenini Samsun il merkezinde yer alan Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı 43 lisede öğretim gören 27402 lise öğrencisi oluşturmuştur. Örneklem büyüklüğünü saptamada Evrende Birey Sayısı Bilinen Örneklem Genişliği Formülü kullanılarak, örneklem büyüklüğü 378 kişi olarak belirlenmiştir.
Okul tipine göre tabakalı örnekleme sistemi ve her tipte basit rastgele yöntemle dört okul çalışmaya dahil edilmiştir. Veri toplama aracı olarak, araştırmacı tarafından literatür doğrultusunda geliştirilen 26 sorudan oluşan adolesanların tanıtıcı özelliklerini değerlendirme formu kullanılmıştır. Adolesanların sağlıklı yaşam biçimi davranışlarını belirlemek için 52 sorudan oluşan, Walker (1987) ve arkadaşları tarafından geliştirilen, ülkemizde geçerlilik güvenirliliği Bahar ve arkadaĢları tarafından (2008) yapılan “Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği II” kullanılmıştır. Elde edilen veriler SPSS 16.0 paket programı ile bilgisayar ortamında değerlendirilmiştir. Verilerin istatistiksel değerlendirmesinde; yüzdelik hesaplama, aritmetik ortalama, varyans analizi, t testi ve Tukey testi kullanılmıştır.
Araştırmada elde edilen verilere göre; lise öğrencilerin Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği toplam puan ortalaması 126.31±18.26’dır. Araştırma kapsamındaki lise öğrencileri ölçek alt boyutlarından en fazla puanı manevi gelişim, en düşük puanı ise fiziksel aktiviteden almışlardır. Lise öğrencilerinin, sosyo-demografik değişkenleri (cinsiyet, okul dışında bir işte çalışma durumu, boş zaman değerlendirme etkinlikleri, öncelikli başvurduğu sağlık kuruluşu), ailesel özellikleri (aile tipi, anne ve baba eğitimi, anne çalışma durumu, aylık gelir düzeyi, aile ve arkadaş ilşkisi, akrabalarla görüşme sıklığı), biyolojik faktör olarak beden kitle indeksi, vücut ağırlığına yönelik öz değerlendirme, davranışsal faktörlerden sigara ve
iv
alkol kullanımı ve sağlık durumunu algılama düzeyleri ile ölçek puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmuştur (p<0.05).
Çalışma sonuçlarının benzer çalışmalar ve adolesanların sağlığını geliştirme programları için temel veri oluşturabilmesi açısından önemli olduğu düşünülmektedir.